Słownik dla rynku budowlanego

  • Antresola
    Górna część pomieszczenia, znajdująca się nad przedzielającym je stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia. Antresola nie jest zamknięta przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona.
    Aprobata techniczna
    Pozytywna ocena techniczna wyrobu budowlanego, stwierdzająca jego właściwości oraz przydatność do zastosowania w procesie budowy.
    Autostrada
    Droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego i sprawnego przemieszczania się pojazdów. Autostrady są pozbawione skrzyżowań, sygnalizacji świetlnych, przejazdów kolejowych, chodników i przejść dla pieszych. Na autostradach nie wolno się zatrzymywać. Zwykle autostrady zbudowane są z lepszej nawierzchni niż pozostałe drogi. Najczęściej są ogrodzone, by zabezpieczyć je przed dzikimi zwierzętami i ludźmi.
    Azbest
    Związek występujący w wyrobach azbestowo-cementowych, w materiałach ciernych, w azbestowych wyrobach włókienniczych, a także w asfaltach. Wyroby azbestowo-cementowe należały w przeszłości do najszerzej stosowanych materiałów budowlanych dzięki szczególnie korzystnym właściwościom technicznym, do których należy zaliczyć wysoką wytrzymałość mechaniczną, odporność na korozję i niepalność. W Polsce za rakotwórcze dla ludzi uważa się wszystkie gatunki azbestu (aktynolit, amosyt, antofilit, chryzotyl, krokidolit, tremolit). W ustawie o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest z dnia 19 czerwca 1997 r. są określone zasady w celu wyeliminowania w Polsce produkcji, stosowania i obrotu wyrobami zawierającymi azbest.
  • BGK
    Bank Gospodarstwa Krajowego. Państwowa sieć banków w Polsce, zajmująca się obsługą sektora finansów publicznych. Wspiera państwowe projekty społeczno-gospodarcze oraz przedsięwzięcia dotyczące rozwoju regionalnego, w szczególności budownictwa mieszkaniowego oraz drogowego.
    BREEAM
    BRE Environmental Assessment Method. Metoda klasyfikacji i oceny trwałości budynków, sformułowana w 1988 roku w Wattford w Wielkiej Brytanii, wprowadzona na rynek budowlany w roku 1990. Co kilka lat ma miejsce udoskonalanie standardu BREEAM, dlatego wersja która obecnie funkcjonuje na rynku różni się od tej z lat 90. XX wieku.
    BTS
    Build to Suit. Obiekt budowlany zaprojektowany i skonstruowany w ten sposób, by sprostał specyficznym wymaganiom i życzeniom najemcy. Cechuje go dowolność w zakresie lokalizacji, wielkości powierzchni, rodzaju współpracy i funkcji obiektu. Jest to bardzo popularna forma budowy w sektorze magazynowym.
    Budownictwo indywidualne
    Budownictwo mieszkaniowe realizowane przez osoby fizyczne z przeznaczeniem na użytek własny inwestora i jego rodziny. Jest to wciąż bardzo popularny system budowania, zwłaszcza na terenach wiejskich. Budownictwo indywidualne jest największym segmentem polskiego rynku mieszkaniowego.
    Budownictwo inżynieryjne
    Budowa obiektów budowlanych nie klasyfikowanych jako budynki, tj.: autostrad, dróg ekspresowych, ulic, dróg kolejowych, dróg lotniskowych, mostów, wiaduktów i estakad, tuneli, przejść nadziemnych i podziemnych, budowli wodnych, rurociągów, linii telekomunikacyjnych oraz linii elektroenergetycznych dalekiego zasięgu, rurociągów sieci rozdzielczej i linii kablowych rozdzielczych, kompleksowych budowli na terenach przemysłowych, budowli sportowych i rekreacyjnych, a także pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej. Budownictwo inżynieryjne jest najważniejszym segmentem polskiego rynku budowlanego. Jego wkład w sektor budowlany rokrocznie przekracza 50%.
    Budownictwo komunalne
    Budownictwo mieszkaniowe o charakterze socjalnym, interwencyjnym lub zaspokajającym potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Ten rodzaj budownictwa realizowany jest zazwyczaj ze środków lokalnych samorządów.
    Budownictwo mieszkaniowe
    Budowa obiektów budowlanych, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych, takich jak budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, budynki zbiorowego zamieszkania. Budownictwo mieszkaniowe w Polsce stanowi 10–15% produkcji budowlanej firm zatrudniających powyżej 9 pracowników.
    Budownictwo niemieszkaniowe
    Budowa obiektów budowlanych, które więcej niż w połowie zajęte są na cele niemieszkalne, takich jak hotele i budynki zakwaterowania turystycznego, budynki biurowe, budynki handlowo-usługowe, budynki transportu i łączności, budynki przemysłowe i magazynowe, ogólnodostępne obiekty kulturalne, budynki o charakterze edukacyjnym, budynki szpitali i zakładów opieki medycznej oraz budynki kultury fizycznej i pozostałe budynki niemieszkalne. Budownictwo mieszkaniowe jest drugim najważniejszym segmentem polskiego budownictwa. Jego udział oscyluje wokół 30%.
    Budownictwo przeznaczone na sprzedaż lub wynajem
    Budownictwo mieszkaniowe realizowane w celu osiągnięcia zysku przez różnych inwestorów (głównie firmy deweloperskie). Zdecydowaną większość tej kategorii stanowią budynki wielomieszkaniowe. Jest to druga po budownictwie indywidualnym najważniejsza część polskiego rynku mieszkaniowego.
    Budownictwo spółdzielcze
    Budownictwo mieszkaniowe realizowane przez spółdzielnie mieszkaniowe, z przeznaczeniem dla osób będących członkami tych spółdzielni. Od czasu transformacji ustrojowej w Polsce w 1989 roku, budownictwo spółdzielcze systematycznie traci na znaczeniu i obecnie stanowi ok. 5% budowanych mieszkań w Polsce.
    Budownictwo społeczne czynszowe
    Budownictwo mieszkaniowe realizowane przez towarzystwa budownictwa społecznego (działające na zasadzie non-profit). Celem tej formy budownictwa jest realizacja zadań wynikających z Ustawy o niektórych formach popierania budownictwa, w szczególności budowy mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach dla osób o średnich dochodach, ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego.
    Budownictwo zakładowe
    Budownictwo mieszkaniowe realizowane przez zakłady pracy sektora publicznego i prywatnego z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych pracowników tych zakładów. Ten rodzaj budownictwa ma obecnie znikomy udział w polskim budownictwie mieszkaniowym.
    Budynki mieszkalne jednorodzinne
    Samodzielne budynki, takie jak pawilony, wille, domy wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie, domy letnie itp., a także domy bliźniacze lub szeregowe, w których każde mieszkanie ma swoje własne wejście z poziomu gruntu. Głównymi inwestorami w budynki jednorodzinne są osoby indywidualne.
    Budynki o dwóch mieszkaniach
    Budynki jednorodzinne o dwóch mieszkaniach niemających odrębnych wejść z poziomu gruntu.
    Budynki oddane do użytkowania
    Budynki (mieszkalne i niemieszkalne), których zakończenie budowy zgłoszone zostało przez inwestora organowi nadzoru budowlanego i organ ten nie zgłosił sprzeciwu, lub na których użytkowanie inwestor uzyskał pozwolenie od powiatowego organu nadzoru budowlanego.
    Budynki wielomieszkaniowe
    Budynki mieszkalne o trzech i więcej mieszkaniach. Głównymi inwestorami w budynki wielomieszkaniowe są firmy deweloperskie.
    Budynki zbiorowego zamieszkania
    Domy mieszkalne dla ludzi starszych, studentów, dzieci i innych grup społecznych, np. domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy dla bezdomnych itp.; budynki mieszkalne na terenie koszar, zakładów karnych i poprawczych, aresztów śledczych, budynki rezydencji prezydenckich i biskupich, plebanie. Kategoria ta ma obecnie jednocyfrowy udział w polskim budownictwie mieszkaniowym.
  • Dom pasywny
    Sposób konstruowania i wznoszenia budynków zapewniający, przy danych parametrach technicznych, maksymalną efektywność energetyczną i do minimum ograniczający negatywne oddziaływanie konstrukcji na środowisko.
    Droga ekspresowa
    Droga publiczna o ograniczonej dostępności, przeznaczona wyłącznie dla pojazdów samochodowych, na ogół posiadająca tylko i wyłącznie wielopoziomowe skrzyżowania z innymi drogami.
  • EBI
    Europejski Bank Inwestycyjny. Organizacja non-profit, założona w 1958 roku w Luksemburgu. Podstawowym jej celem jest wspieranie zrównoważonego rozwoju wszystkich krajów Unii Europejskiej. W Polsce EBI wspiera inwestycje, których celem jest zmniejszanie dysproporcji w rozwoju regionów, wzmacnianie konkurencyjności gospodarczej oraz podnoszenie poziomu życia obywateli. W latach 2008–2012 bank przyznał środki na wykonanie projektów realizujących cele Unii Europejskiej w Polsce o łącznej wartości 22,8 mld euro.
    EBOiR (EBRD)
    Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (European Bank for Reconstruction and Development). Instytucja założona w 1991 roku w celu pomocy krajom postkomunistycznym w przebudowie i transformacji swoich gospodarek z centralnie sterowanych na gospodarki wolnorynkowe z rozwijającymi się sektorami prywatnymi i prywatną własnością. W skład EBOiR wchodzą 64 państwa. Bank realizuje swoje projekty w 34 krajach leżących w Europie Wschodniej i Środkowej, Azji oraz Afryce Północnej.
  • FIDIC
    Międzynarodowa Federacja Inżynierów Konsultantów (Fédération Internationale Des Ingénieurs-Conseils). Międzynarodowa organizacja, której celem jest definiowanie i popularyzacja standardów w branżach technologicznych, ułatwianie wymiany wiedzy pomiędzy przedsiębiorstwami z obszaru nowych technologii oraz reprezentowanie niezależnych inżynierów konsultantów na arenie międzynarodowej. Siedziba FIDIC znajduje się w Genewie. Obecnie do organizacji należą 94 kraje, w tym Polska.
  • GDDKiA
    Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Urząd administracji rządowej w Polsce, powołany w celu zarządzania, utrzymywania, modernizowania i budowy dróg krajowych w Polsce.
    GDOŚ
    Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Instytucja, której zadaniem jest zarządzanie ochroną przyrody w Polsce, między innymi obszarami Natura 2000. Instytucja ta opiniuje większość dużych projektów inwestycyjnych starających się o pozwolenie budowlane.
    GUS
    Główny Urząd Statystyczny. Centralny urząd, który zbiera, analizuje i rozpowszechnia statystyczne informacje na temat polskiej gospodarki i polskiego społeczeństwa.
  • JESSICA
    Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas. Program Unii Europejskiej wspierający zrównoważony rozwój miast i obszarów miejskich. W ramach tego projektu jedno miasto może kilkukrotnie korzystać ze środków pomocowych. Dotacje z programu JESSICA nie są jednorazowe.
  • KFD
    Krajowy Fundusz Drogowy. Fundusz, z którego środki przeznaczane są na realizację inwestycji drogowych w Polsce. Poza środkami pochodzącymi z budżetu krajowego i środkami z Unii Europejskiej, jest głównym źródłem finansowanie dróg w Polsce.
    Kogeneracja
    Proces jednoczesnego wytwarzania przez elektrownię energii elektrycznej i cieplnej. Ze względu na mniejsze zużycie paliwa, zastosowanie kogeneracji daje duże oszczędności ekonomiczne i środowiskowe korzyści, w porównaniu z oddzielną produkcją ciepła w klasycznej ciepłowni i energii elektrycznej w elektrowni.
    Kubatura budynku
    Objętość mierzona w metrach sześciennych (m³); liczona jest jako iloczyn powierzchni zabudowy i wysokości budynku od podłogi piwnic do podłogi strychu. Jeśli na poddaszu znajdują się pomieszczenia użytkowe, kubaturę tych pomieszczeń dolicza się do budynku.
  • LEED
    Leadership in Energy and Environmental Design. System oceny budynku, który pozwala oszacować jak bardzo dany budynek jest „zielony”, czyli przyjazny środowisku, oszczędny energetycznie i wykorzystujący odnawialne źródła energii.
  • Mieszkania, których budowę rozpoczęto
    Mieszkania mające powstać w wyniku budowy, rozbudowy (budynków mieszkalnych i niemieszkalnych) lub przebudowy (pomieszczeń niemieszkalnych oraz mieszkań większych na mniejsze), przy realizacji których rozpoczęto – zgodnie z Prawem budowlanym – prace budowlane.
    Mieszkanie dla Młodych
    Rządowy program dofinansowujący zakup pierwszego mieszkania przez młodych małżonków, osoby samotnie wychowujące dzieci, oraz młode osoby samotne (do 35 roku życia).
    MRR
    Ministerstwo Rozwoju Regionalnego. Centralny urząd w Polsce, odpowiedzialny za realizację polityki regionalnej, szczególnie w obszarze budownictwa mieszkalnego, turystyki i planowania przestrzennego. Dba o podwyższenie standardów życia polskich obywateli i stara się zapewnić dynamiczny i zrównoważony rozwój wszystkich regionów oraz usuwać i łagodzić różnice między nimi.
  • NACE
    Statystyczna Klasyfikacja Działalności Gospodarczych w Unii Europejskiej (Nomenclature statistique des Activités économiques dans la Communauté Européenne). Klasyfikacja NACE składa się z szeregu liter i cyfr które mogą się różnić w zależności od kraju i specyfiki jego gospodarki. W związku z rozwojem nowych dziedzin, przeobrażeniom ulega także ich klasyfikacja. Pierwsza wersja NACE powstała w 1990 roku, lecz obecnie stosowana jest uaktualniona klasyfikacja z 2008 roku.
    NBP
    Narodowy Bank Polski. Bank Centralny w Polsce; mieści się w Warszawie, działa od 1945 roku. Podstawowym jego celem jest utrzymanie stabilnego poziomu cen towarów i usług na polskim rynku.
    NFOŚiGW
    Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Instytucja, której celem jest efektywne i skuteczne wykorzystanie środków pochodzących z Unii Europejskiej, przeznaczonych na modernizację i rozbudowę infrastruktury ochrony środowiska.
    NSA
    Naczelny Sąd Administracyjny. Organ państwowy rozstrzygający spory pomiędzy jednostkami administracji publicznej w Polsce. Do jego zadań należy również ocena uchwał jednostek samorządu terytorialnego, pod kątem zgodności z ustawami przyjętymi przez polski parlament.
  • OZE
    Odnawialne Źródła Energii. Źródła energii, których użytkowanie nie wiąże się z ich długotrwałym deficytem, gdyż odnawiają się w krótkim czasie. Przykładami odnawialnych źródeł energii jest: energia wiatrowa, słoneczna, wodna, geotermalna i pochodząca ze spalania biomasy.
  • PAIiIZ
    Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych. Jednostka administracji rządowej, która pomaga inwestorom zagranicznym wejść na polski rynek. Ponadto jest odpowiedzialna za promocję polskich produktów i usług za granicą, budowanie pozytywnego wizerunku Polski na świecie i zachęcanie do inwestowania w Polsce.
    PBDK
    Program Budowy Dróg Krajowych. Plan dotyczący budowy i modernizacji dróg ekspresowych i autostrad w Polsce. Obecnie trwa realizacja programu przewidzianego na lata 2011–2015.
    PKD
    Polska Klasyfikacja Działalności. Lista zawierająca wszystkie rodzaje aktywności społeczno-gospodarczej, jakie można realizować w Polsce. W czasie rejestracji nowej firmy, należy podać w jakim obszarze będzie ona działać.
    PKP PLK
    Polskie Koleje Państwowe Polskie Linie Kolejowe. Spółka należąca do grupy PKP, narodowego przewoźnika kolejowego w Polsce, której głównym zadaniem jest zarządzanie, utrzymywanie, modernizacja sieci linii kolejowych w Polsce oraz udostępnianie ich innym przewoźnikom kolejowym.
    Podwykonawca
    Jednostka budowlana zatrudniona, na podstawie zawartej umowy z głównym wykonawcą, do wykonania ustalonych robót budowlanych, (np. roboty ziemne, wykonanie robót żelbetowych, instalacje gazowe, wodno-kanalizacyjne, elektryczne itp.).
    POIŚ
    Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko. Fundusz Unii Europejskiej, którego środki przeznaczane są na poprawę atrakcyjności inwestycyjnej danego kraju. Dokonuje się ona poprzez rozwój infrastruktury technicznej, przy jednoczesnej dbałości o stan środowiska naturalnego. Najwięcej środków pochodzących z POIŚ w Polsce przeznaczanych jest na unowocześnienie i rozbudowę sektora transportowego. Kolejne miejsca zajmują środowisko, energetyka, szkolnictwo wyższe, kultura i zdrowie.
    Polski Związek Pracodawców Budownictwa
    Ogólnopolska organizacja zrzeszająca największe firmy z branży budowlanej, reprezentująca i dbająca o ich interesy.
    PORPW
    Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej. Plan rozwoju najbiedniejszych województw w Polsce, realizowany ze środków Unii Europejskiej, obejmujący swym działaniem województwa: podkarpackie, świętokrzyskie, lubelskie, podlaskie i warmińsko-mazurskie. W ramach PORPW realizowane są projekty wspierające działalność naukową i badawczą, rozwój infrastruktury komunikacyjnej, dostęp do szerokopasmowego Internetu oraz inwestycje zwiększające atrakcyjność inwestycyjną i turystyczną tych regionów.
    Powierzchnia użytkowa budynku
    Powierzchnia wszystkich pomieszczeń w budynku (w świetle konstrukcji nośnych i nienośnych) służących do zaspokajania potrzeb bezpośrednio związanych z przeznaczeniem budynku (lub w przypadku budynku spełniającego kilka funkcji – suma powierzchni wszystkich wydzielonych części, np. przychodnia, poczta, restauracja w budynku handlowym).
    Pozwolenie budowlane
    Pozwolenie na budowę jest to decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.
    PPL
    Polskie Porty Lotnicze. Państwowa spółka zarządzająca budową i działaniem portów lotniczych na terenie Polski, świadcząca również usługi pasażerom i liniom lotniczym.
    PPP
    Partnerstwo Publiczno-Prywatne. Kooperacja podmiotów publicznych z prywatnymi przedsiębiorstwami w sferze usług publicznych. Inwestycjami w ramach PPP są te projekty, które zostały zrealizowane na skutek współpracy podmiotów prywatnych z jednostkami administracji publicznej.
    Prekwalifikacje
    Procedura przedprzetargowa mająca na celu odrzucenie kandydatów nie spełniających warunków przetargu, bądź spełniających je w minimalnym stopniu i nie mających żadnych szans na sukces. Prekwalifikacje mają za zadanie ograniczyć liczbę potencjalnych oferentów.
    Produkcja budowlano-montażowa
    Wielkość przychodów firm budowlanych pochodzących wyłącznie z ich działalności budowlano-montażowej.
    PZP
    Prawo Zamówień Publicznych. Ustawa przyjęta przez polski parlament, określająca kwestie dotyczące zamówień publicznych. Weszła w życie w 2004 roku, od tamtej pory wielokrotnie ją nowelizowano.
  • REGON – Rejestr Gospodarki Narodowej
    Krajowy Rejestr Urzędowy Podmiotów Gospodarki Narodowej. Numer przypisywany każdemu podmiotowi gospodarczemu działającemu na terenie Polski. Pod pojęciem REGON można też rozumieć rejestr podmiotów gospodarczych, który prowadzi prezes Głównego Urzędu Statystycznego.
    RPO
    Regionalny Program Operacyjny. Plan rozwoju opracowywany przez władze każdego z województw. Jest konstruowany w tych samych perspektywach co budżet Unii Europejskiej, gdyż jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
    Rynek chemii budowlanej
    Ogół materiałów i składników, które mogą być użyte przy wznoszeniu obiektu budowlanego. W raportach przygotowywanych przez PMR, rynek chemii budowlanej składa się z pięciu głównych grup produktów: klejów do płytek ceramicznych i innych rodzajów okładzin, zapraw murarskich, systemów ociepleń, wylewek podłogowych i tradycyjnych tynków grubowarstwowych.
    Rynek materiałów ściennych
    Ogół materiałów i komponentów, które mogą być użyte przy budowie ścian. Najpopularniejszymi materiałami ściennymi są: cegły ceramiczne i bloki ceramiczne, bloczki betonowe oraz bloczki silikatowe.
    Rynek pokryć dachowych
    Ogół materiałów używanych przy konstrukcji pokryć dachowych. Obecnie najpopularniejszymi materiałami są: dachówki betonowe i ceramiczne, gonty bitumiczne i pokrycia metalowe.
    Rynek termoizolacji
    Ogół materiałów używanych w celu zmniejszenia stopnia ucieczki ciepła z budynku na zewnątrz. Przykładami takich materiałów mogą być styropian i wełna mineralna.
    Rynek urządzeń HVAC
    Wyraz HVAC to akronim pochodzący od angielskich słów: Heating (ogrzewanie), Ventilation (wentylacja), Air Conditioning (klimatyzacja). Rynek urządzeń HVAC to ogół dostępnych tego typu urządzeń.
  • SIWZ
    Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia. Dokument mówiący o warunkach jakie powinien spełniać potencjalny wykonawca zamówienia publicznego, aby wziąć udział w procedurze przetargowej. Ponadto SIWZ zawiera wykaz elementów jakie powinny się znaleźć w ofercie oraz podstawowe dane związane z zamówieniem.
    Sklep DIY
    Do It Yourself. Sklep Do It Yourself to duży sklep budowlany, przeznaczony zwykle dla klientów indywidualnych, choć także dla małych i średnich firm. Największymi graczami na rynku sklepów DIY w Polsce są: Castorama, Praktiker, OBI, Leroy Merlin i Brico.
    Specjalna Strefa Ekonomiczna
    Miejsca, gdzie inwestorzy mogą prowadzić swoją działalność w Polsce na preferencyjnych warunkach. Celem SSE jest wspieranie rozwoju regionalnego poprzez przyciąganie nowych inwestorów i tworzenie dzięki temu nowych miejsc pracy. W Polsce SSE działają od 1994 roku, natomiast koniec ich aktywności ma mieć miejsce w 2026 roku.
  • TBS
    Towarzystwo Budownictwa Społecznego. Polska organizacja non-profit, budująca domy i mieszkania pod wynajem, dla osób posiadających przeciętne dochody. TBS swój pierwszy blok mieszkalny wybudowało w 1994 roku.
    TEN-T
    Transeuropejska Sieć Transportowa. Jeden z wieloletnich programów Unii Europejskiej dotyczący ogólnoeuropejskiej integracji sieci drogowych, kolejowych, wodnych i lotniczych. Jednym z celów TEN-T jest ograniczenie drogowego transportu towarów na odległości większe niż 300 km, na rzecz innych środków transportu, w tym w szczególności transportu kolejowego.
  • UOKiK
    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Instytucja promująca i chroniąca zasady uczciwej konkurencji, zapobiegająca tworzeniu się monopoli oraz nadużywaniu pozycji dominującej przez przedsiębiorstwa funkcjonujące na polskim rynku i rozstrzygająca spory pomiędzy nimi. UOKiK bada i wydaje wyroki w sprawach dotyczących zmów cenowych, czy ograniczania konkurencji w poszczególnych segmentach rynku przez liderów danych branż.
    Upadłość likwidacyjna
    Rodzaj upadłości przedsiębiorstwa, polegający na sprzedaży majątku upadającej firmy, w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli.
    Upadłość układowa
    Rodzaj upadłości przedsiębiorstwa, polegający na zawarciu umowy pomiędzy przedsiębiorcą a wierzycielami, dotyczącej sposobu spłaty długów. Upadłość układowa może przewidywać następujące rozwiązania problemu niemożności spłaty zobowiązań: odroczenie wykonania zobowiązań, rozłożenie spłaty długów na raty, umorzenie części długów, zamianę zadłużenia na udziały lub akcje firmy. Upadłość układowa nie wiąże się z zamknięciem firmy, gdyż prowadzący przedsiębiorstwo ma możliwość dokonania restrukturyzacji przedsiębiorstwa i wyprowadzenia go ze spirali długów.
    URE
    Urząd Regulacji Energetyki. Jednostka nadzorująca rynek energetyczny w Polsce. Do jej zadań należy sprawdzanie, czy polskie przedsiębiorstwa energetyczne wykorzystują, w określonym stopniu energię pochodzącą z odnawialnych źródeł, restrukturyzacja i modernizacja przedsiębiorstw energetycznych i wykonywanie działań, które mają się przyczynić do redukcji strat energii, zwłaszcza energii cieplnej.
    UZP
    Urząd Zamówień Publicznych. Organ administracyjny, który opracowuje i rozwija akty prawne dotyczące zamówień publicznych i kontroluje proces udzielania zamówień publicznych w zakresie przewidzianym przez polskie prawo.
  • Z+Z
    Zaprojektuj i Zbuduj. System używany w budownictwie drogowym, polegający na przeprowadzeniu przez wykonawcę danej inwestycji nie tylko robót budowlanych, lecz również sporządzeniu dokumentacji projektowej. Rozwiązanie to ma na celu zmniejszenie ryzyka wynikającego ze złego lub nieoptymalnego wykonania dokumentacji przez zamawiającego i powstających na skutek tego konfliktów i sporów opóźniających, a także znacznie podnoszących koszty realizacji inwestycji.
    ZRID
    Zgoda na Realizację Inwestycji Drogowej. Zezwolenie na wykonanie prac budowlanych związanych z inwestycją drogową, wydawane przez uprawnione do tego organy, po złożeniu przez inwestora i zweryfikowaniu wszystkich niezbędnych dokumentów.